HAC
Hac ve Önemi
İslâm şartlarının beşincisi hac'dır. Hac,belli zamanda, belirli
yerleri özel bir şekilde ziyaret etmektir.
Hicretin dokuzuncu yılında farz olmuştur. Hac hem mal, hem de
beden ile yapılan bir ibadettir. Belirli şartları taşıyan
müslümanların ömründe bir defa hacca gitmesi farzdır. Allah'ın
her emrinde olduğu gibi haccın farz kılınmasında da bir çok
hikmetler ve faydalar vardır.
Çeşitli ülkelerden mukaddes topraklara gelen, dilleri ve
renkleri ayrı olan müslümanların tek gaye etrafında bir araya
gelmesi ve hep birlikte Allah'a yönelmesi İslâm kardeşliğini
güçlendirir. Müslümanların birbiri ile tanışmalarını,
birbirlerinin dert ve sıkıntılarına çare bulmalarını sağlar.
Zengin-fakir her seviyede müslümanın ihrama girerek aynı kıyafet
içinde bulunması insanlara eşitlik fikrini aşılar, mahşer gününü
hatırlatır.
Sevgili peygamberimizin doğup büyüdüğü, İslâm dini'nin cihana
yayılmaya başladığı kutsal yerleri görmek ruhlara manevi bir
heyecan verir, dini duyguları kuvvetlendirir. Kutsal yerlerde
insan kendisini Allah'a daha yakın hisseder, yaptığı ibadetlere
kat kat fazla sevab verilir. Allah rızası için hac vazifesini
yapan ve insanlara kötülük etmekten sakınanların (kul hakları
hariç) birçok günahı bağışlanır. Bu konuda peygamber Efendimiz
şöyle buyurmuştur:
«Kim Allah için hacceder de kötü söz ve davranışlardan
sakınırsa, annesinin onu doğurduğu günkü gibi günahlarından
arınmış olarak döner.» (Riyazü's-Salihin, c.II, s. 521)
Hac Kimlere ve Ne Zaman Farzdır
Aşağıdaki şartları taşıyanlara hacca gitmek farz olur:
1) Akıllı olmak,
2) Erginlik çağına gelmiş olmak,
3) Müslüman olmak,
4) Hür olmak,
5) Haccın farz olduğunu bilmek. (Bu şart müslüman olmayan
ülkelerde müslümanlığı kabul edenler içindir. İslâm ülkelerinde
yaşayan müslümanlar için haccın farz olduğunu bilmemek özür
değildir.)
6) Zorunlu ihtiyaçlardan başka hacca gidip dönünceye kadar
kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin
geçinebileceği maddi güce sahip olmak.
7) Durumuna uygun bir vasıta ile hac yolculuğunu yapabilmesi
için vasıta ve yol masraflarını karşılayacak parası olmak.
8) Hac vazifesini yapabilecek zamana yetişmiş olmak.
Saydığımız bu şartlardan başka hac vazifesini bizzat yapmak için
şu şartların da bulunması gerekir. Bunlara haccın edasının
şartları denir.
Haccın Edasının Şartları:
1) Vücutça sağlıklı olmak, (Kör, kötürüm ve hac yolculuğuna
dayanamayacak derecede hasta ve yaşlı olmamak.)
2) Hacca gitmesine bir engel bulunmamak, (Hapiste olmak gibi)
3) Yol güvenliği olmak,
4) Kadının yanında kocası veya evlenmesi caiz olmayan bir
mahremi bulunmak.
5) Kocası ölmüş veya boşanmış olan kadınların iddet süreleri
bitmiş olmak.
Bu saydığımız şartlara sahip olan bir kimsenin önündeki ilk hac
mevsiminde hacca gitmesi farz olur.
Haccın Vacipleri (*)
1 - Müzdelife'de vakfe.
2 - Safa ile Merve tepeleri arasında sa'y etmek
3 - Cemreleri taşlamak (Şeytan taşlamak)
4 - Saçları traş etmek veya kısaltmak
5 - Sader (veda) tavafını edâ etmek
Haccın Sünnetleri (*)
Kudûm tavafı yapmak, erkeklerin kudûm ve ziyâret tavafında remel
yapmaları (Reml: Adımları kısaltıp, omuzları silkerek çalımlı
bir şekilde yürümektir. Tavafın ilk üç şavt'ında yapılır), Safa
ile Merve arasında sa'y ederken, orada bulunan iki direk
arasında erkeklerin süratlice geçmeleri, Bayram gecelerinde
Mina'da yatmak, arefe günü, güneş doğduktan sonra Mina'dan
Arafat'a gitmek, Müzdelife'den Mina'ya bayram günü sabahı, henüz
güneş doğmadan hareket etmek, Müzdelife'de gecelemek ve cemreler
arasında (Şeytan taşlama esnasında) tertibe riayet etmektir.
Umre
Umre, belirli bir zamana bağlı olmadan usulüne göre ihrama
girdikten sonra tavaf etmek, sa'y yapmak ve traş olmaktan
ibarettir.
Umre sünnettir. Umre için belirli bir zaman yoktur. Arefe ve onu
izleyen kurban bayramı günleri olmak üzere yılda beş günün
dışında her zaman umre yapılabilir.